Ers dros ddegawd, mae Nicola wedi bod yn helpu rhai o blant ieuengaf Caerdydd i ddod o hyd i ddiogelwch, sefydlogrwydd a chariad. Ers dechrau ar ei thaith maethu yn 2015 ac ymuno â Maethu Cymru Caerdydd yn 2017, mae hi a’i gŵr Richard wedi gofalu am fwy nag 20 o blant, babanod a phlant ifanc yn bennaf ar sail tymor byr.
Taith Ddechreuodd Gyda Sgwrs
Roedd Nicola yn maethu gydag asiantaeth annibynnol yn wreiddiol ond penderfynodd archwilio maethu gyda Chyngor Caerdydd ar ôl siarad â gofalwr maeth arall.
“Roedden ni gydag asiantaeth breifat, ond ar ôl i’r plant roedden ni’n gofalu amdanynt ddychwelyd at eu rhieni, chawson ni ddim lleoliadau am wyth mis. Cwrddais â gofalwr maeth o Gyngor Caerdydd, edrych i mewn iddo a mynd trwy’r broses asesu eto. Mae wedi gweithio allan yn wych.”
Roedd Maethu bob amser wedi apelio at Nicola, a oedd am weithio gyda phlant wrth fagu ei theulu ei hun. Ar y pryd, roedd ganddi ddau o blant yn byw gartref, ac ymunodd Richard â hi yn ddiweddarach fel gofalwr maeth llawn amser.
“Alla i ddim credu ein bod ni wedi bod yn ofalwyr maeth ers dros ddeng mlynedd. Mae wedi mynd mor gyflym.”
Gweld Plant Yn Ffynnu
Heddiw, mae Nicola a Richard yn gofalu am blant rhwng 0 a 3 oed, gan helpu i ddarparu sefydlogrwydd yng nghyfnodau cynnar eu bywydau.
I Nicola, y wobr fwyaf yw gweld plant yn setlo ac yn barod ar gyfer pennod nesaf eu taith.
“Mae gweld plentyn yn cerdded drwy’r drws ac yn cerdded allan i’w teulu newydd yn anhygoel.”
“Rydyn ni’n treulio amser gyda’u teulu newydd, ac rydyn ni’n gwybod eu bod nhw’n mynd i gael bywyd gwych.”
Mae llawer o’r plant maen nhw wedi gofalu amdanynt wedi mynd ymlaen i gael eu mabwysiadu, tra bod eraill wedi dychwelyd at aelodau’r teulu. Mae Nicola yn dal i dderbyn lluniau, cardiau Nadolig a diweddariadau gan rai o’r plant yr oedd hi’n gofalu amdanynt flynyddoedd yn ôl.
“Mae dau fachgen bach a adawodd ni yn 18 mis oed bron yn ddeg nawr. Mae’n hyfryd eu gweld yn tyfu i fyny ac yn ffynnu.”
Dod yn Rhan o’r Teulu
Mae’r plant sy’n dod i gartref Nicola a Richard yn dod yn gyflym iawn yn rhan o fywyd teuluol bob dydd.
“Mae’r babanod yn addasu i fywyd normal. Rydyn ni’n cael brecwast gyda’n gilydd, yn mynd am yr ysgol ac yn gweithio o gwmpas amseroedd cysgu’r babanod. “Maen nhw’n dod yn rhan o’r teulu”
Mae trefn ddyddiol yn chwarae rhan bwysig wrth helpu plant i deimlo’n ddiogel a’u setlo i fywyd teuluol.
Mae pawb yn y teulu ehangach yn cymryd rhan hefyd.
“Mae pawb yn galw fy nhad yn Bampi, ac mae’r plant yn ein gofal yn gwneud hynny hefyd. Dwi ddim yn eu trin yn wahanol i fy rhai fy hun.”
Pan fydd plant yn cyrraedd am y tro cyntaf, mae Nicola yn canolbwyntio ar eu helpu i deimlo croeso ac yn ddiogel.
“Rydyn ni’n dilyn eu harweiniad, yn eu dangos o gwmpas y tŷ ac yn gwneud popeth yn gyfeillgar ac yn ysgafn.”
Mae hi’n cofio un ferch ifanc a gyrhaeddodd yn flin ac yn ansicr, ond a setlodd yn gyflym gyda chymorth merch fabwysiedig Nicola, a eisteddodd yn lliwio a sgwrsio â hi.
Flynyddoedd yn ddiweddarach, mae’r merched yn dal i gadw mewn cysylltiad.
Heriau a Buddion maethu
Er bod maethu yn hynod werth chweil, mae Nicola yn onest am yr effaith emosiynol.
“Yr ail blentyn maeth a gawsom, syrthiodd pawb mewn cariad ag e. Roedd yn fath o alar pan adawodd.”
Dros y blynyddoedd, mae’r teulu wedi dysgu sut i baratoi eu hunain pan fydd plant yn symud ymlaen.
“Byddwn yn dal i gael ein llorio, ond rydyn ni’n dechrau paratoi ein hunain cyn gynted ag y gwyddom fod symudiad yn dod.”
Er gwaethaf yr holl ffarwelio, dywed Nicola fod y gwobrau yn llawer mwy na’r heriau.
“Mae gwybod ein bod ni’n helpu yn ein cadw ni i fynd. Mae’n fraint gweld plant yn tyfu ac yn ffynnu.”
Cefnogaeth Ar Hyd y Daith
Un o’r camsyniadau mwyaf am faethu, meddai Nicola, yw bod gofalwyr yn cael eu gadael i ymdopi ar eu pennau eu hunain.
“Dydy pobl ddim yn sylweddoli faint o gefnogaeth sydd allan yna.”
Mae hi’n rhoi’r ganmoliaeth i Maethu Cymru Caerdydd a’i gweithwyr cymdeithasol goruchwyliol am ddarparu cefnogaeth, arweiniad a hyfforddiant amhrisiadwy iddi gydol ei thaith faethu.
“Mae cymuned gyfan o’ch cwmpas.”
Cyngor i Ofalwyr Maeth y Dyfodol
I unrhyw un sy’n ystyried maethu, mae cyngor Claire yn syml:
“Gwnewch eich gwaith cartref a gofynnwch lwyth o gwestiynau.”
Mae hi’n annog pobl i feddwl yn ofalus am sut y bydd maethu yn effeithio ar y teulu cyfan, tra’n cofio’r gwahaniaeth y gallant ei wneud i fywyd plentyn.
Mae’n rhoi cymaint i chi. Mae’n flinderus. Ond mae’r gwahaniaeth rydych chi’n ei weld mewn plentyn o’r diwrnod maen nhw’n cael eu gollwng gyda chi i’r diwrnod maen nhw’n symud ymlaen yn anhygoel.”
Ar ôl mwy na deng mlynedd a dros 20 o blant, gall Nicola grynhoi ei thaith maethu mewn dim ond tri gair:
“Profiad gorau erioed.”
